Minderheid

Je kunt het zo gek niet bedenken of er zijn minstens twee minderheidsgroeperingen waar je bij hoort. Neem mijzelf. Ik ben vrouw, en 55plus. Ik ben niet in Nederland geboren maar in Canada, al kun je dat verder nergens meer aan zien want ik heb mijn dubbele nationaliteit al op mijn 18e moeten opgeven. Ik ben natuurlijk niet de enige. Je kunt een donkere huidskleur hebben én oud zijn, of laagopgeleid en homoseksueel, vrouw en gehandicapt, man en oud en blank en laagopgeleid. En dan heb ik religie en levensbeschouwing nog achterwege gelaten.

Het onderverdelen in groepen is een nationale sport geworden. Het resultaat is dat iedereen tot een minderheidsgroepering behoort, zelfs de boze witte man, want zoveel boze witte mannen hebben we nou ook weer niet. Veel helpt het allemaal niet, dat opdelen in groepen. Tot nu toe is het resultaat vooral dat mensen elkaar verbaal te lijf gaan en elkaar verketteren. Er ontstaat langzamerhand een verongelijkt sfeertje in dit land, met allemaal tekortgedane, gediscrimineerde, gekwetste en beledigde mensen. Groepsdenken versplintert de samenleving en zet mensen tegen elkaar op.

De zwart-wit-tegenstelling qua huidskleur valt het meeste op omdat daar zeer eloquent aandacht voor wordt gevraagd op tv en – is mijn inschatting – omdat je goede sier kunt maken met ‘aan de goede kant staan’. Zo moeilijk is dat immers niet, gewoon een kwestie van de juiste woorden kiezen. De tegenstelling tussen hoog- en laagopgeleid is al een heel ander verhaal. Deels omdat dit onderscheid noodzakelijkerwijs gemaakt moet worden als het om werk gaat. Maar ook omdat hoog- en laagopgeleid elkaar niet veel meer tegenkomen. Deze tegenstelling kon wel eens het meest problematisch worden.

De tegenstelling man-vrouw is soms een kwestie van eigen schuld, dikke bult. Geloof die Mars-Venus-verhalen dan ook niet, en de idiote scheiding die vanaf de geboorte van een kind wordt gemaakt tussen blauw en roze – zowel in kleding- als in speelgoedwinkels – kun je eenvoudig vermijden. En verder: geen fulltime baan is minder kans op een glanzende carrière. Wat wel beter kan: ruimhartig vaderschapsverlof. Daarnaast moeten mannen eens verder kijken dan hun neus lang is als het om kwaliteit gaat. En vrouwen zouden eens iets minder elkaar ergste vijand kunnen zijn.

Er is nog een vervelende kant aan dit groepsdenken verbonden en dat is het slachtofferschap. Niet omdat alles eigen schuld is, wel omdat slachtofferschap steeds meer de identiteit van de groep dreigt te bepalen. Geen mens die daar uiteindelijk iets aan heeft. Slachtofferschap maakt zwak en versterkt ressentiment en onbehagen. Alleen dat al zou voldoende moeten zijn om dat hele groepsdenken wat minder serieus te nemen.