In de protestantse kerkelijke gemeente waarvan ik lid ben, zijn liederen uit de Evangelische Liedbundel en aanverwanten heel populair. En daarom zingen we regelmatig liederen als ‘Jezus Overwinnaar’, ‘Tienduizend redenen’ (tot dankbaarheid) en ‘De rivier’ (Kom, Heer, ontmoet mij hier).

Nu ben ik geen groot fan van deze muziek. Met een klassieke muzikale opvoeding met Bach in de hoofdrol achter de rug, is het lastig genieten van melodieën die mij in de oren klinken als simpel en oppervlakkig. De refreinen worden wel erg vaak herhaald, de teksten zijn vaak even voorspelbaar als de melodieën. Aanbiddingsmuziek heet het, en dan van het soort dat alleen kan danken en prijzen. Als er al iets van narigheid is te bespeuren, dan is dat toch zeker twee coupletten verder weer opgelost.

Actueel
Maar daar komt nog wat bij en dat is sinds de inauguratie van de Grote Leider aan de andere kant van de oceaan extra actueel geworden. Er zijn wel lofliederen maar geen klaagliederen, laat staan wraakliederen. Die staan wel in een andere bundel. Want voorafgaand aan alle andere liedbundels was er al natuurlijk het Boek van de Psalmen.

Opgegroeid in een degelijk gereformeerde kerk herinnerde ik mij lange tijd van de berijmde psalmen vooral de onbegrijpelijke zinsneden, tweede naamvallen en woorden die ten behoeve van het berijmen waren samengetrokken. Het resultaat was bijna codetaal. Maar soms moet je even afstand nemen, en tijd kan daarbij helpen.

Hongkong
De herwaardering van de Psalmen begon voor mij een paar jaar geleden met de laatste post op Twitter van de Hongkongse held Joshua Wong, die zich dapper verzette tegen de overname van zijn geliefde stad door China. Hij citeerde vlak voor hij werd gearresteerd Psalm 23: ‘Zelfs al ga ik door een dal van diepe duisternis, ik vrees geen gevaar want U bent bij mij’.

Wong wíst dat hij door een diep duister dal zou gaan, want hij weigerde Hongkong te verlaten. Tegenwoordig zit hij een jarenlange straf uit in een Chinese gevangenis. Mijn gebed is dat Psalm 23 bij hem is gebleven.

Waarom raakte die Psalm mij zoveel meer dan bijvoorbeeld het lied ‘Ga met God en Hij zal met je zijn’? Is er meer aan de hand dan het hogere poëtische gehalte van die Psalm en de doorleefdheid?

Allergie
Wij leven hier in Europa al decennia in veiligheid, in een rechtsstaat en met een overheid waar van alles op valt aan te merken, maar die wel onze rechten beschermt. Daar zijn wij aan gewend geraakt. We leven in welvaart, althans de meesten van ons, en we worden niet bedreigd. Daar passen lieflijke en troostrijke liederen bij. Geen aanzegging van oordeel, geen ruige uitspraken over woede en wraak.

Ik merk om mij heen zelfs een lichte allergie voor al die boze woorden, voor al die vergelding. God is toch een God van liefde? De God van hel en verdoemenis is een achterhaald concept. Maar dat is onze eigen bubbel en die staat op knappen.

Een paar weken na de inauguratie van Trump en de stortvloed aan decreten zag ik op BlueSky opeens Psalm 52 staan.

‘U bedenkt allerlei kwaad, uw tong is zo scherp als een scheermes. U bent een bedrieger! U geeft de voorkeur aan het kwaad boven het goede. U liegt liever dan dat u de waarheid spreekt. U hoort het liefst slechte taal en een mond die bedriegt.
 
God zal u echter voor eeuwig verderven. Hij zal u uit uw huis wegslepen en een einde aan uw leven maken. De oprechte mensen die het zien, zullen ontzag voor God hebben en zeggen: ‘Kijk, zo vergaat het degene die niet op God vertrouwt, maar denkt dat zijn rijkdom hem wel zal redden. Die rijkdom waardoor hij zich sterk waande, werd zijn ondergang.’ (Vertaling Het Boek)

Niet eerder heb ik me gerealiseerd hoe actueel de Psalmen eigenlijk klinken, alsof ze voor deze tijd geschreven zijn. Machtige mensen met een grote mond, die anderen onderdrukken, die onrecht plegen, leugenaars, ze zijn van alle tijden. Maar hun tijd houdt ooit op. Booswichten de wacht aanzeggen, Gods oordeel over het kwaad aankondigen in ruige taal die de woede weerspiegelt, dát is nog eens troostrijk.

Dit blog is eerder verschenen in Tertio. https://tertio.be/wat-zingen-we-eigenlijk/