Facebook

Gisteren ging Facebook naar de beurs. Normaal gesproken negeer ik beursberichten net zo automatisch als sport- en shownieuws maar door een kop in Trouw veranderde ik van gedachten: ‘U bent geen klant, maar een product’.

Dat is exact wat me al tijden verontrust. Klant zijn is niet altijd een pretje, maar product zijn gaat een stap verder. Een klant kun je teveel laten betalen, inferieure waar leveren of uren aan het lijntje houden bij de ‘klantenservice’, je blijft wel een mens met wie, in theorie althans, een relatie wordt onderhouden. Een product is een ding, alle nog rudimentair aanwezige gewetensbezwaren tegen een slechte behandeling zijn daarmee verdwenen.

In dat stadium zijn we nu blijkbaar beland. Natuurlijk, de tekenen waren al aanwezig. Klant waren we alleen nog maar in naam. Neem de stemcomputer die je hoort als je een bedrijf belt en die onverstoorbaar doorgaat met het opnoemen van de keuzes ‘om u beter van dienst te kunnen zijn’ als je allang ‘stop!’ hebt geroepen. U beter van dienst kunnen zijn… wie gelooft dat nog?

Vervolgens de eindeloos herhaalde mededeling: ‘Al onze medewerkers zijn in gesprek, een moment geduld alstublieft’. En als je dan na anderhalf uur eindelijk iemand te spreken krijgt: “Ja mevrouw, het is heel druk vandaag”. Als je toch al klant bent, ben je namelijk niet meer interessant.

En neem de doolhoven van websites waarop je iets moet wijzigen of aanvragen en die je in een zo’n vicieuze cirkel van doorklikmogelijkheden lokken. Een fuik die je alleen nog schuimbekkend kunt verlaten door de hele website weg te klikken.

Met andere woorden, product zijn wij al lang, persoonlijk getinte reclame (“Goedemorgen, mevrouw Evink, Wij hebben een geweldig aanbod voor U!”)wil je alleen zo lang mogelijk in de waan laten dat je nog steeds als persoon wordt beschouwd.

Facebook is daar een prachtig voorbeeld van. Je persoonlijke pagina is van jou en je kunt alles delen met je vrienden: wat je doet, hoe hoog je opleiding is, wat je leuk vindt. Onzin natuurlijk, want je echte vrienden weten dat zo ook wel.

Maar meneer Facebook wil wel graag even met je meekijken. Wat kunnen we aan je verkopen?

Al die mensen met een eigen Facebookpagina zijn nu $104 miljard waard. Zij zijn dingen geworden. Het is misschien wel tijd geworden niet alleen maar te ontvrienden maar ook te ont-Facebooken.