Populisme

Het buitenland haalt opgelucht adem. De Nederlandse Trump is niet aan de macht gekomen, het populisme heeft het Nederlandse volk niet in zijn macht gekregen. Driewerf hoera voor de Lage Landen!

Maar dat staat nog te bezien. Want wat is er intussen wel gebeurd? De VVD is verrechtst (ik wist niet dat dat nog kon!) en een lightversie geworden van de PVV. Alles voor het goede doel, en dat is de VVD zelf. Het gejuich over de afgang van het populisme kan dus wat mij betreft meteen weer verstommen.

nietgekdoenTweede gruwel: de campagne. Tartte de VVD met de vorige verkiezingen de kiezer nog met tenenkrommende posters met teksten als: ‘Niet hand ophouden maar handen uit de mouwen’, inmiddels leek de partij ervan uit te gaan dat de gemiddelde kiezer slechts een woord per zin kon lezen. Normaal. Doen.

Er zal best hogere communicatiekunde achter de campagne schuilen. Maar met deze slogan laat de VVD toch vooral zien dat ze óf de kiezer niet serieus neemt, óf met name kiezers op het oog heeft die qua IQ familie van de goudvis zijn.

In ieder geval leek de kiezer het geheugen van een goudvis te hebben: gemiddeld drie seconden. Wie stemt er met zijn volle verstand op een partij die je eerst de prijs van de crisis laat betalen, je daarna vertelt dat als je nu maar gewoon je handjes laat wapperen, alles wel weer in orde komt? En al raakt dat jezelf niet, dan kun je er toch bij stilstaan dat dat bij anderen wel het geval kan zijn?

Nee, de VVD heeft het populisme niet tegengehouden, het heeft het omarmd, en dat is niet eens iets van de laatste maanden. Daar is die partij in de jaren ’90 al mee begonnen, met ‘gewoon jezelf kunnen zijn’ van Ed Nijpels. En daarna met de markthysterie van Annemarie Jorritsma. De beloftes dat de burger ervan zou profiteren, zijn nooit waargemaakt en dat gaat ook niet gebeuren. En als de kiezer daar na dertig jaar nog niet achter is, dan is deze verkiezingsuitslag zijn verdiende loon. Jammer alleen dat niet-VVD-stemmers er onder moeten lijden.

Keuzestress

Ik heb keuzestress. Ik heb altijd keuzestress vlak voor de verkiezingen, maar het is nog nooit zo erg geweest als nu.

Er zijn een aantal politieke partijen die geen aandeel hebben in mijn keuzestress. Zoals de PVV, Forum voor Democratie en dergelijke. Een uitzondering maak ik voor de VVD. Niet dat die partij op mijn lijstje van kanshebbers staat. Wel omdat hij hoog in de peilingen staat, en omdat ik inmiddels een ernstige allergie heb ontwikkeld voor Halbe Zijlstra.

Ik verplaats me na een VVD-praatje altijd maar even in een werkloze 55-plusser die vandaag op de radio heeft gehoord dat er werk genoeg is en dat zijn WW-uitkering opnieuw korter gaat duren. Immers, werk moet lonen! Een werkloze met twee kinderen krijgt nu evenveel als een politieagent, zegt meneer Zijlstra. Ja, dat klopt. Maar aan welke kant zit het probleem dan eigenlijk, meneer Zijlstra?

Daarnaast moet deze 55-plusser aanhoren dat ‘we allemaal’ hebben geleden onder de crisis maar dat ‘we’ nu weer gaan profiteren. Waarvan, zal hij of zij zich afvragen. Hoort hij of zij überhaupt wel bij ‘wij’? En ook als je nu denkt dat je wel bij ‘wij’ hoort, moet toch ergens de angst knagen dat dit zomaar weer kan veranderen.

Voeg daarbij de brutale claim dat het kabinetsbeleid de crisis heeft gekeerd, en mijn bloeddruk stijgt tot ongekende hoogte. Maar genoeg over de VVD. Want was dit maar mijn enige stressfactor. Ik hoef straks alleen maar NIET het rondje voor een VVD-politicus rood te maken. Grote vraag is welk rondje dan wel.
question-mark-1084522_960_720Al weken zweef ik. Ik lees partijprogramma’s, vul stemwijzers in en kom de ene keer bij heel enge partijen uit, de andere keer bij meer mainstream clubs. Ondertussen nadert 15 maart met rasse schreden.

Ik ga hier dus alleen niet uitkomen. Wat ik daarom graag zou willen: Stemtinder, net als vorige keer. En dan met alle mensen die op de lijst staan, niet alleen de lijsttrekkers. Dan kan ik lekker populistisch bepalen wie mijn stem krijgt.

Apocalyps

Ik denk de laatste tijd wel eens dat het einde der tijden nabij is..

5440002785_7b1ed0ac3e_bAllereerst omdat het werkelijk mogelijk is dat Donald Trump president wordt van de Verenigde Staten. Het is alsof je naar een film kijkt, een B-film. Zijn krankzinnige uitspraken, zijn onsamenhangende zinnen, zijn geheugen dat dat van een vlieg niet te boven lijkt te gaan, het is verbijsterend. Een mooie analyse van zijn taalgebruik en een verklaring waarom dat aanslaat, staat hier.

Dan is er natuurlijk Recep Tayyip Erdoğan. Hij is er nog, onze Ottomaanse kalief. Je moet natuurlijk de democratie tot je laatste snik verdedigen maar het is de vraag of Turkije de laatste jaren nog steeds een democratie was. En zo ja, dan nu toch niet meer. Ik wacht eigenlijk nog steeds op het moment dat DENK zijn hilarische filmpje over de media en de Trias Politica opnieuw onder de aandacht brengt. Maar dat zal wel niet…

En dan ons geliefde vaderland waar de PVV groeit en bloeit. De laatste peiling (7 juli) gaf aan dat de geliefde leider 28 zetels zou krijgen als er nu verkiezingen waren.

En dat brengt me automatisch op het vierde teken van de Apocalyps: de VVD staat op 27 zetels volgens dezelfde peiling. Ik kan wel janken. Eerst het land afbreken en dan, omdat de economie weer aantrekt, daarvoor worden beloond.

Het kan natuurlijk ook zijn dat we helemaal niet afkoersen op het einde van de wereld. Er waren al eerder griezelige machthebbers: Pol Pot, Caligula en Stalin om maar even een wilde greep in de geschiedenis te doen.

Over het algemeen waren de heersers van de afgelopen millennia geen schatjes, misschien zijn we te veel gewend geraakt aan de democratie en de rechtsstaat. Zozeer gewend, dat we ons niet realiseren dat we zonder dat tweetal een stuk slechter af zijn dan met. Hopelijk is het nog niet te laat.

Beschaving

Er lijkt geen einde aan te komen, in 2014 moet Nederland weer zes miljard euro bezuinigen. Bezuinigen is nodig voor een gezonde economie, was jarenlang het credo, maar steeds meer economen waarschuwen voor kapotbezuinigen. Er is echter meer aan de hand.

De bezuinigingen van de laatste jaren laten een patroon zien. Nu is belastingheffen is altijd een belangrijk beleidsinstrument geweest. Verschil is dat bezuinigingen en lastenverzwaringen nu uitsluitend worden gepresenteerd als middel om het huishoudboekje weer op orde te krijgen. En dat is het.

Ondertussen worden er natuurlijk wel degelijk politieke doelen nagestreefd. De VVD wil ervoor zorgen dat hun stemmers waar voor hun geld krijgen en nog meer marktwerking invoeren. Het neoliberalisme mag dan failliet zijn, de VVD heeft het nog niet door. De PvdA is wanhopig op zoek naar de ideologische veren die de partij onder leiding van Wim Kok heeft afgeschud.

De gevolgen zijn rampzalig. Een paar opvallende bezuinigingen van de afgelopen weken:
• Godsdienstlessen en humanistische vorming op de openbare school worden niet meer vergoed, en dat in een tijd die bol staat van de religieuze spanningen.
• Het onderhoud van graven van Nederlandse militairen in het buitenland wordt te duur.
• Het Montesquieu Instituut dat onderzoek doet naar parlementen en democratie in Europa, raakt mogelijk zijn gehele subsidie kwijt.

De bezuinigingen in het onderwijs doen ondertussen niets aan de kwalen waar het al jaren aan lijdt maar zorgen er wel voor dat met name jongeren uit armere milieus niet meer gaan studeren. HBO- en MBO-opleidingen zijn hier en daar van erbarmelijke kwaliteit.
Bij de thuiszorg vallen honderden ontslagen en het eind is nog niet in zicht.

Een paar terreinen waar die bezuinigingen opvallend genoeg niet plaatsvinden:
• De hypotheekrenteaftrek, die nu met de zogenaamde Blok-hypotheek wordt ‘aangepakt’. Geen bank die daar zijn geld aan spendeert en voor één keer hebben ze gelijk. Wat een misbaksel.
• Het marktwerkingsysteem van de gezondheidszorg, met zijn perverse prikkels, wordt hooguit in de marge aangepast. Mede door ondoorzichtige regels veroorzaakte fraude kost tientallen miljoenen per jaar.
• De crisisbelasting voor de hogere inkomens werd schielijk weer teruggedraaid. Reden: het bracht te weinig op. Vreemd dat dit argument niet opgaat voor de bezuinigingen op godsdienstlessen.

Daarnaast is het verschil tussen minimumloon en de hoogste salarissen nog nooit zo groot geweest als in deze tijd en blijven de banken zeer riante salarissen betalen aan de top, evenals semioverheidsinstellingen.

De bezuinigingen hebben een aantal overeenkomsten: ze treffen de lagere en lagere middeninkomens, ze ontzien de hogere inkomens onder andere door de handhaving van de hypotheekrenteaftrek (hoe hoger het salaris, hoe meer belastingvoordeel) en laten zo €12 miljard aan bezuinigingen liggen. Tegelijkertijd worden allerlei zaken geschrapt die rechtstreeks met onze beschaving te maken hebben.

Die beschaving bestaat zowel uit zorg voor de zwakken en een goed onderwijssysteem dat voor iedereen toegankelijk is, als voor zaken die niet meteen bij iedereen op het netvlies staan maar wel heel belangrijk zijn voor het voortbestaan van diezelfde beschaving, en die niet voortdurend bestaansrecht zouden moeten bewijzen.
forum romana
Uitgerekend zij sneuvelen in het bezuinigingsgeweld. Maar wellicht zien de politici die deze besluiten nemen zelf al lang niet meer wat onze beschaving inhoudt. Dan is het einde van de beschaving pas echt nabij.

Solidariteit

De ziektekostenverzekering blijft de gemoederen bezig houden. Nu deed het CPB weer een duit in het zakje: laag opgeleiden zouden minder in hun basispakket moeten hebben. Je werd vroeger voor minder aan de schandpaal genageld.

Maar die tijden zijn voorbij. Het is prijsschieten op iedereen die minder opleiding heeft dan HBO en minder verdient dan twee keer modaal. Ondertussen kun je je afvragen of het niveau van HBO en meer nog steeds is wat het was.

Immers, je hoeft geen afgestudeerd socioloog te zijn om te weten dat een hoge opleiding niet per se betekent dat je een hoog salaris verdient. Niet iedereen die aan een universiteit gaat studeren, kiest een richting waarmee hij binnenloopt. En niet iedereen die een MBO-opleiding volgde, verdient nu het minimum. Een loodgieter met een eigen bedrijf verdient meer dan een filosoof die slechts een parttime baan kan vinden.

Maar de VVD heeft blijkbaar maling aan de realiteit. Tweede Kamerlid voor de VVD Anne Mulder zei op Radio 1: “Het CPB legt de vinger op een heel zere plek. Je kunt niet tot in het oneindige de rekening van de zorg neerleggen bij mensen met een wat hoger inkomen die daar nauwelijks een beroep op doen.”

Een heel zere plek, ach gut. Mensen met een wat hoger inkomen (hoeveel is dat?) die nauwelijks een beroep doen op de gezondheidszorg? Lopen die niet onder de tram? Kunnen zij geen akelige ziektes krijgen? Dat er verband bestaat tussen een ongezonde levensstijl en hart- en vaatziekten en kanker is duidelijk. Maar hoe dat precies werkt, daar zijn wetenschappers bepaald nog niet uit. Nog afgezien van erfelijkheid en domme pech.

Dat een lage opleiding betekent dat ook kennis en vaardigheden op het gebied van levensstijl minder aanwezig zijn dan bij hoger opgeleiden, zal ongetwijfeld waar zijn. Maar mensen dan maar uitsluiten van bepaalde zorg is wreed. En dat een-op-een koppelen aan inkomen is ronduit dom.

Ziektekosten

De rapen zijn gaar. Zowel op Radio 1 als op BNR boden hardwerkende Nederlanders tegen elkaar op in superlatieven en uitingen van diepe, diepe teleurstelling.

Nivellering! Verontwaardigd spuugden ze het woord uit, alsof dat het smerigste was dat ze konden bedenken. Nivellering! Terwijl ze braaf VVD hadden gestemd, de enige partij die op een fatsoenlijke manier opkwam voor hun belangen. Ze waren bedrogen.

“Ik betaal voor mensen die ongezond leven,” was een veel gehoorde kreet. Zelf gaan ze trouw naar de sportzaal, drinken matig, eten verantwoord en roken niet. Maar mensen die met een uitkering op de bank zitten, zich volproppen met patat en mayonaise, zware shag roken en niet weten hoe een appel eruit ziet, kosten de gemeenschap handen vol geld.

“Ik moet straks honderden euro’s per maand betalen voor mijn ziektekostenverzekering en zij maar twee tientjes.” Het calimero-effect in een nieuw jasje.

Als je zo redeneert, moet je wel consequent zijn: bedenk dan dat ongezond levende mensen de gemeenschap uiteindelijk een stuk minder geld kosten dan de gezonde omdat ze veel eerder sterven. Dat scheelt al gauw een jaar of tien AOW.

Hoe komt dat toch dat zo gauw het over geld gaat, alle remmen los gaan? Dat mensen wegkomen met veralgemeniseringen waarvan iedereen op zijn klompen aanvoelt dat het zo simpel niet ligt?

Wat mij vooral raakt is de onbarmhartigheid en het gebrek aan zelfinzicht. Hebben al die hardwerkende Nederlanders dan alles aan zichzelf te danken? Hun IQ dat hen in staat stelde een goede opleiding te volgen, hun genen die hen niet opzadelden met handicaps, erfelijke ziektes of psychische stoornissen, of een stabiel gezin met zorgzame ouders. En hebben zij daarom recht op een lage ziektekostenpremie?

En hoe lang zal hun carrière duren? Gaat de baas straks failliet, of hun opdrachtgevers? Of worden ze domweg wegbezuinigd?

Wat is dat eigenlijk: hard werken; doe je dat alleen als je een goedbetaalde functie hebt? Of ook wanneer je een baan hebt die je net het minimumloon oplevert, of wanneer je alleen maar baantjes op afroep kunt krijgen, als iemand anders even een paar weken op welverdiende vakantie gaat?

Er valt van alles te zeggen over de nieuwe plannen, het best waarschijnlijk pas als er meer informatie komt en de effecten duidelijk worden. Maar de tirades die ik gisteren op de radio hoorde terwijl ik naar Amersfoort heen en weer reed, boden weer eens een diep inzicht in de ziel van de Nederlander. Hardwerkend of niet.

Kiezen

Het was niet meer spannend. Van te voren stond al vast dat de VVD en de PvdA zouden winnen, Samsom met een titaneneindsprint, Rutte schijnbaar op zijn sloffen.

De VVD laat, om het nog eens goed in te peperen, zijn vreselijke leuzen nog even hangen. Overal zijn ze nog te zien, in Leeuwarden maar ook, zo zag ik gisteren, in Rotterdam. De VVD is dus niet per ongeluk Leeuwarden vergeten, zoals ik even hoopte.

‘Handen uit de mouwen in plaats van hand ophouden’ is zo’n leus. Een aai over de bol van de hardwerkende Nederlander waar de VVD het zo graag over heeft. Terwijl de Volkskrant in een vernietigend artikel duidelijk heeft bewezen dat niet de uitkeringstrekkers de grote handophouders zijn maar de huizenbezitters. Hypotheekrenteaftrek kost de staat meer dan uitkeringen.

Verreweg de meeste uitkeringen worden overigens genoten door AOW’ers, niet door werkschuw tuig. Maar die nuance is aan de VVD niet besteed. Dat zou maar stemmen kosten.

Ondertussen is het zonneklaar: Nederland verrechtst in rap tempo. Dat wordt in een keer duidelijk op het kaartje dat Trouw publiceerde.

Eigenlijk zou je eerst het kaartje uit 2010 moeten zien. Daar is Nederland nog een lappendeken van voorkeuren. In de ene streek PvdA (rood), in de andere VVD (blauw), in nog weer andere CDA (geel).

Wat een schrik als je daarna kaartje 2012 ziet. Geel is vrijwel verdwenen en een aantal gemeentes die geel lijken, blijken bij nader inzien okergeel: SGP. Bekijk je de bijbehorende percentages dan blijkt al snel dat de door het CDA gedomineerde gewesten al in 2010 op kantelen stonden.

De reden? Uiteraard meer dan één. Maar in ieder geval, behalve de secularisatie die het CDA parten speelt, de groeiende kloof tussen laag- en hoogopgeleid, vaak resulterend in weinig en (veel) meer geld.

Woonden beide groepen vroeger min of meer door elkaar heen en kwamen ze elkaar tegen in de kerk of in de kleine dorpsgemeenschap, tegenwoordig wonen de rijken en hoogopgeleiden in enclaves. De middenklasse lijkt te verdwijnen, mede omdat het nogal wat uitmaakt of je alleen leeft of met een eveneens verdienende partner.

De rijke mens komt de arme niet meer tegen. Hij heeft geen weet van een modaal salaris, en geen idee wat je daarvan kunt doen en wat niet. En de arme komt de rijke niet meer tegen, ziet hem alleen varen op zijn jacht en rijden in de allernieuwste auto.

Als je je mening niet kunt baseren op kennis, val je terug op vooroordelen. De VVD heeft de rechtse kiezer ruim voorzien van vooroordelen en plukt daarvan nu de electorale vruchten.

Uiteindelijk zijn er dus alleen maar verliezers.

Tafeldekken

Nu de meeste Nederlanders weer terug zijn van vakantie komt de verkiezingscampagne eindelijk wat op gang. Het is roerend te zien hoe politieke partijen zich uitsloven om ons de gang naar de stembus te laten maken en het vakje voor een van hun kandidaten rood te maken. Jammer alleen dat ze de kiezer blijkbaar niet erg hoog aanslaan.

Neem CDA-er Buma (tegenwoordig met één naam). Zet ‘s morgens vroeg fluitend de ontbijtbordjes op tafel. Zorgzame man! Tot hij een paar dagen later verraadt dat hij dat eigenlijk nooit doet. Nou ja, ‘s avonds laat, snel, voor het slapengaan. Toch een beetje een afknapper.

Samsom komt meteen maar met zijn hele gezin in beeld. Schattig! Maar wat zouden die kindertjes daar later van vinden? Het is op het randje, vind ik zelf. Kindertjes zijn nog klein, de camera is nog leuk. Kijk, juf, ik ben op tv! En papa ook!

Maar als je je eigen Facebookpagina hebt, zit je vast niet te wachten op schattige beelden van een paar jaar geleden. Link ook, trouwens. Wie weet wat er gebeurt in die paar jaar? Duizelingwekkende nederlaag voor de PvdA door papa’s schuld? Papa en mama uit elkaar? Of iets nog ergers?

Ook erg: al die kandidaten die voor zichzelf campagne gaan voeren. Zo zag ik laatst Mei Li Vos onbeschaamd zichzelf profileren. Zij was een blauwe maandag ZZP-er geweest en kwam vanaf heden op voor ZZP-ers. Puur cliëntelisme, zoiets! Verder ging het hele gesprek vooral over haarzelf.

Ondertussen krijg ik nauwelijks informatie waar ik echt wat aan heb. Kan mij het wat schelen wat voor kleur Buma’s bordjes hebben, ik wil weten waar de man straks voor staat. Gaan de zorglasten weer omhoog met hem aan het roer? Ik wil helemaal niet weten wat voor meubels Samsom in zijn woonkamer heeft staan. Wat ik wel wil weten is of hij die JSF ook wil, en waar hij op denkt te bezuinigen.

Nog interessanter: waar willen de politieke partijen met dit land naartoe? Hoe ziet hun ideale Nederland er uit? Hoeveel ruimte is daar voor de afwijking van het gemiddelde, voor eigenwijze mensen, voor andere overtuigingen dan wat toevallig op dat moment de onderbuik van de gemiddelde Nederlander voelt?

Wie ‘s morgens vroeg de tafel dekt, is dan opeens erg onbelangrijk.

Gedachtepolitie

Tweede Kamerlid voor de VVD Jeanine Hennis-Plasschaert mocht op de avond van de Canal Parade, vrijwel ongehinderd door lastige vragen, vertellen hoe goed de VVD op dit moment bezig is. Zo ging de verplichte voorlichting op scholen over homoseksualiteit er nu toch echt komen.

Ter illustratie van de noodzaak daarvan werd een stel jongens op het schoolplein van een christelijke school in Veenendaal ten tonele gevoerd. Waarom Veenendaal? Geen idee. Er is natuurlijk altijd wel een puber te vinden die wil verklaren dat hij zoenende mannen vies vindt, daar had de redactie echt niet voor naar Veenendaal hoeven afreizen.

Prima idee verder, zulke voorlichting en hoera voor alle scholen die het nu al doen. Waarom word ik er dan toch zo achterdochtig van? Daar zijn verschillende redenen voor.

Allereerst weet Hennis al precies wat voorlichting bereiken zal: acceptatie van homoseksualiteit. Blijkbaar gaat zij ervan uit dat mensen die problemen hebben met homoseksualiteit gewoon te weinig weten. Wat een ontroerende naïviteit. Of zit er iets anders achter?

Ten tweede wordt de voorlichting verplicht. Wat voor soort voorlichting verwacht Hennis eigenlijk op scholen die het nu niet doen? Op orthodox-christelijke en islamitische scholen bijvoorbeeld? Of komen ook daar regels voor?

En dan vind ik het eng worden. Ik heb niets tegen voorlichting over homoseksualiteit, integendeel. Maar ik heb wel iets tegen gedachtepolitie, en daar gaat het steeds sterker naar ruiken. Wie bepaalt wat je moet vinden? De VVD? De meerderheid van de bevolking? Dat kan nog eng worden.

Eén prikje van de interviewster moest Hennis nog wel verwerken: had haar eigen partij er niet voor gezorgd dat de schandvlek van de weigerambtenaar nog steeds bestond? Ja ja, dat wel, maar daar zou nu toch een einde aan komen want de Tweede Kamer wachtte niet meer op dit kabinet of een volgende met misschien wel weer een confessionele partij erin.

Stoere woorden. Het nakend einde van de weigerambtenaar is echter niet aan de VVD toe te schrijven maar aan D66, maar daar liet de interviewster haar genadig mee wegkomen. En dus probeerde Hennis nogmaals te scoren: de wet die geweld tegen homo’s bestraft, werd ook aangescherpt. Mij lijkt het logisch dat geweld tegen wie dan ook strafbaar is.

Het was een fijne avond voor Hennis maar de conclusie dat homoseksualiteit een sjibbolet is geworden voor iedereen die zich liberaal noemt, lijkt gerechtvaardigd. Uiteindelijk schieten homo’s daar helaas niet zo veel mee op.

Markt

De VVD heeft een nieuw ei gelegd. Hoewel… oude wijn in nieuwe zakken is misschien een betere omschrijving.

Het plan: privatiseer de gevangenissen. Want dat doen ze in Amerika ook en daar werd het goedkoper èn beter van. Ik kan me geen lovende berichten over Amerikaanse gevangenissen herinneren, maar dat terzijde.

Nu staat de VVD al sinds jaar en dag bekend om haar grote liefde voor de markt. Die liefde is zo groot dat de VVD zich niet bekreunt over beleidsterreinen waar de markt finaal de mist is ingegaan.

Het grote privatiseren begon met Annemarie Jorritsma, eerst minister van Verkeer en Waterstaat, daarna van Economische Zaken. De PvdA kieperde de ideologie overboord en de VVD vulde het aldus ontstane gat onmiddellijk op met de markt.

Alles moest geprivatiseerd van minister Jorritsma, de gezondheidszorg, de post, jeugdhulpverlening, energiemaatschappijen, je kon het zo gek niet bedenken. En goedkoop dat alles zou worden!

Maar Annemarie Jorritsma was jaren negentig en het is nu 2012. Inmiddels is duidelijk dat niets wat geprivatiseerd werd echt goedkoper is geworden. De energie niet, de zorg niet, en de post niet. Het regent klachten.

De moed van minister Schippers was dan ook bewonderenswaardig toen zij de tandartsen zelf hun prijzen wilde laten bepalen. Een gaatje vullen zou veel goedkoper worden! En je kon van te voren de prijzen vergelijken. En als de prijzen te veel gingen stijgen (Hè? Het zou toch goedkoper worden?) zou ze persoonlijk ingrijpen.

Minister Schippers gaat vast niet vaak naar de tandarts. Wel eens met de boor in je mond onderhandeld over de prijs van een kroon of wortelkanaalbehandeling? Want de noodzaak van dat soort ingrepen openbaren zich vaak pas als je in de stoel ligt en kokhalzend naar het bekertje water reikt.

De behandeling stoppen met een stompje kies in je mond en eerst naar huis om scheel van de kiespijn prijzen te vergelijken?
Vanavond is het plan voortijdig aan zijn einde geholpen. En terecht.

De enige remedie die de VVD kan bedenken tegen een falende markt is nog meer markt. Want als de markt zijn werk niet doet, betekent dat volgens deze partij alleen maar dat er te veel regels zijn. En dus te weinig markt.

In de praktijk betekent privatisering echter vooral dat er veel geld uitgegeven wordt aan een afdeling communicatie die glossy folders produceert, en aan extra managers en bonussen voor de top.

Het is eigenlijk wel aandoenlijk, dat naïeve geloof in de markt. Alleen jammer dat het zoveel slachtoffers maakt.