Thuisbevalling

De afgelopen jaren kwam het onderwerp op gezette tijden bovendrijven: de thuisbevalling. Levensgevaarlijk volgens de een, een recht volgens de ander.

Eenvandaag van 18 juli besteedde er aandacht aan omdat een vroedvrouw uit haar beroep is gezet: zij had een vrouw die een medische indicatie voor een ziekenhuisbevalling had, geholpen bij de thuisbevalling.

Voorvechtster van thuisbevallingen en verloskundige Simone Valk sprak het woord uit dat de kern vormt van de hele discussie: risicoperceptie. Hoe gevaarlijk is bevallen eigenlijk? Tja, hoe gevaarlijk is autorijden? De medische discussie is feitelijk een afgeleide van waar het werkelijk om gaat: wij eisen een volledig risicovrij leven en geven daarvoor onze vrijheid en regie op.

“Bevallen was altijd een vrouwenzaak”, vertelt Valk, “maar nu wordt het gezien als een medische noodsituatie die wordt voorafgegaan door het gevaarlijke proces van zwangerschap”. En dat terwijl bevallen een natuurlijk proces is waar je dus zoveel mogelijk met je handen vanaf moet blijven.

Je gaat je spijsvertering ook niet ‘helpen’ met een laxeermiddel, behalve als je verstopping hebt. En zelfs dan kijk je eerst of je misschien anders moet gaan eten.

Kom je eenmaal in het ziekenhuis, dan loopt ook de ongecompliceerde zwangerschap vaker uit in een kunstverlossing dan thuis. Reden: baren vraagt om een rustige, vertrouwde omgeving en dan is thuis altijd nog het meest vertrouwd. Stress, onrust en angst geven zelf complicaties.
baby
Daarbij komt dat veel vrouwen vervreemd zijn van hun eigen lijf. Gefixeerd op de buitenkant, onwetend over de binnenkant. Maar zwanger ben je maar liefst negen maanden, genoeg tijd om uit te vinden hoe prachtig je lijf is uitgerust om het zware werk dat een bevalling is, te kunnen uitvoeren.

Het onvolprezen boek Childbirth without fear van Grantley Dick-Read, stammend uit de jaren ’50 maar nog steeds verkrijgbaar en actueel, gaf vrouwen weer zelf de regie in handen en doet dat nog steeds. Regie die haar door de heersende medische klasse, ongetwijfeld met de beste bedoelingen, afhandig is gemaakt.

Een beetje feminist bevalt thuis en heeft voldoende vertrouwen in haar vroedvrouw om haar, en niet een gynaecoloog op afstand, te laten bepalen of dat veilig kan.

Camera loopt…

Stel, je breekt een been, zaagt in je hand of loopt met je hoofd tegen een keukenkastje. Over het algemeen, en zeker bij hevig bloeden, weet je niet hoe snel je bij de Eerste Hulp moet komen.

In de hal van het ziekenhuis ligt een foldertje met de mededeling dat je mogelijk gefilmd wordt. Maar je been doet erg zeer, je hand valt er bijna af of je oog is zo dik dat je het foldertje niet eens meer kunt zien. Je hebt wel wat anders aan je hoofd…

Dan heb je pech, dacht Eyeworks en installeerde tientallen camera’s in wacht- en spreekkamers. Achteraf zou om toestemming worden gevraagd. Nou ja, meestal dan.

Daar zit je dan, je vreet je op omdat je uit ervaring weet dat het zo maar drie uur kan duren voor je aan de beurt bent. Je oog wordt steeds dikker en blauwer, echtgenoot houdt je hand vast en iedereen die je ziet, denkt: ‘Ja ja, keukenkastje…’. In ieder geval, dat denk je zelf, en de redacteur achter de camera denkt het zeker.

Of je komt voor iets dat echt heel ernstig is en je denkt dat je dood gaat. Ondertussen bekijkt iemand de filmbeelden die van jou zijn gemaakt en roept er een collega bij. “Wat denk je, interessant of deleten?”

De vader die een klacht indiende omdat een vertrouwelijk gesprek tussen zijn dochter en een arts was gefilmd, had groot gelijk. Alleen is het erg dat hij er bij moest zeggen dat het vertrouwelijk was. Dat doet er namelijk niet toe.

Al moet alleen maar je vinger worden opengesneden omdat hij ontstoken is, wat mij ooit gebeurde, dan nog zit niemand erop te wachten door een camera beloerd te worden om er leuke tv van te maken. Daar kom je niet voor.

Inmiddels wordt het programma nog voor het uitgezonden is van de buis gehaald en mag VUmc zich verantwoorden bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Het zal alleen nog wel even duren voor ik weer argeloos een ziekenhuis binnenloop.